donderdag 14 mei 2020
woensdag 13 mei 2020
Schleusenpark Waltrop
Bij Waltrop in Duitsland ligt een groot sluizencomplex met
maar liefst 4 sluizen en scheepsliften waarvan twee al lange tijd niet meer in
gebruik zijn. De oudste van die sluizen/scheepsliften is een
Schiffshebewerk Henrichenburg welke
gebouwd is in 90er jaren van de 19e eeuw en officieel op 11 augustus
1899 geopend werd door Kaiser Wilhelm II samen met het nieuw gegraven
Dortmund-Emskanal, welke heel erg belangrijk waren voor de ontwikkeling van het
Rührgebiet en transport van de daar gewonnen delfstoffen (kolen).
![]() |
| Schleusenpark Waltrop Foto MBC Lünen |
Schleusenpark Waltrop is een knooppunt van een groot aantal vaarwegen ten noorden
van het Ruhrgebied, zo’n 15 km van Dortmund en net ten zuiden van de stad Datteln. Daar
komen drie kanalen direct bij elkaar: Het
Rhein-Herne-Kanal vanuit Duisburg, het Datteln-Hamm-Kanal van uit Hamm en het
Dortmund-Ems-Kanal welke Meppen en Dortmund met elkaar verbind. Enige
kilometers noordelijk is er nog een zijtak, het Wesel-Datteln-Kanal die de
rivier de Wesel met het Ruhrgebiet verbindt.
![]() |
| Wasserstraßen Schleusenpark Waltrop kaart WSA Duisburg |
Op dat knooppunt verrees in de 90er jaren van de 19e
eeuw een “Schiffshebewerk” die nu een industrieel monument is. In 1970 werd de
scheepslift buiten gebruik gezet en verviel daarna, doordat er geen onderhoud
meer aan die lift werd gepleegd tot een ruïne. Dat duurde totdat het Landschaftsverband
Westfalen-Lippe (LWL) die lift 1979 overnam, restaureerde en er een ingerichte
LWL-Industriemuseum van maakte.
Direct bij de oude scheepslift is een kleine maar mooie museum die men kan bezichtigen. Hier kunnen bezoekers een indruk krijgen van een inkijk in de techniek van die scheepslift. Maar ook kan men de lift zelf bezoeken en van alle kanten die oude monumentale bouwwerk gaan bewonderen. Vooral de beiden markante torens van die scheepslift met de karakteristieke Kogels boven op de torenspitsen vallen gelijk op met daarnaast een trappenhuis en loopbrug welke men kan betreden. Zodoende kan men boven op de scheepslift een indruk krijgen van deze enorme stalen kolos en bovendien van het mooie uitzicht over de omgeving genieten. Daarnaast kan men deze scheepslift ook nog eens meer detaillistisch gaan bekijken; niet alleen boven op de lift, maar ook onder in de trog is er heel wat te zien. Maar ook in het “buitengebied” valt er heel veel te zien en te beleven. Daar kan men genieten van de Thema van de Binnenvaart met enige bijzondere stoomschepen, een scheepswerf, of nagebouwde kade. Ook is daar een oude hefbrug te bewonderen. Informatietafels geven informatie over de verschillende objecten.
Vlakbij, op loopafstand van de scheepslift hebben wij ook
nog de Alte Schachtsleuse bezocht. Met de bouw van die sluis is in 1908
begonnen omdat de scheepslift het inmiddels toegenomen scheepvaart niet goed
meer aan kon. Bovendien was men druk aan het graven van het
Rhein-Hernekanal welke gelijktijdig in
1914 in gebruik werden genomen. De toen nieuwe sluis had aan beide zijden
spaarbekken, 5 aan iedere zijde dus 10 in totaal. Het was de eerste sluis in
Duitsland die gebruik maakte van spaarbekkens. De lengte van de sluis was 95 m
terwijl de kamerbreedte 10 m bedroeg. De diepgang was 2,50 m. en daardoor
konden schepen met een laadvermogen tot 1000 ton van die sluis gebruik maken.
Komend vanuit Datteln moesten de schepen door een tunnel varen om in de sluis
te komen om vervolgens zo’n 15 meter omhoog gelift te worden tot het hogere
niveau van het Dortmund-Emskanal naar Dortmund. Het duurde ongeveer 30 minuten
voordat een schip weer verder kon varen. In 1989 werd deze sluis gesloten en
droog gelegd. Nu is er een wandelpad door de sluis waarbij men de bodem, iets heeft opgehoogd dan de oorspronkelijke bodem van deze sluis en kan men zodoende zo
onder het hoofdgebouw doorlopen.
Vanaf 1985 tot 1989 werd een nieuwe, 190 Meter lange en 12
meter brede en 4 meter diepe sluis voor schepen tot 2.300 ton en duwbakken tot
zo’n 3.600 ton gebouwd. Deze sluis is met aan één zijde 2 spaarbekken uitgerust, waardoor de noordelijke spaarbekken
van de oude Schachtsluis verwijderd moesten worden. Deze sluis is nu nog steeds
in gebruik.
Tussendoor werd er tussen 1959 en 1962 van de vorige eeuw een nieuwe scheepslift gebouwd en in 1962 ingewijd en geopend voor de scheepvaart. De liftbak waar de schepen in konden varen was afgestemd op het scheepstype Europaschip, hetgeen in 1955 door de Europese ministers van verkeer was afgesproken. De afmetingen van die bak waren dan 90 meter lang, breed 12meter en een diepgang van 3 meter. Die schepen hadden een draagvermogen van 1350 ton. De tijd die men nodig had om naar binnen en er uit te kunnen varen bedroeg slechts 12 minuten, hetgeen zo’n 15 minuten sneller was dan bij de oude Schachtsluis.
Tussendoor werd er tussen 1959 en 1962 van de vorige eeuw een nieuwe scheepslift gebouwd en in 1962 ingewijd en geopend voor de scheepvaart. De liftbak waar de schepen in konden varen was afgestemd op het scheepstype Europaschip, hetgeen in 1955 door de Europese ministers van verkeer was afgesproken. De afmetingen van die bak waren dan 90 meter lang, breed 12meter en een diepgang van 3 meter. Die schepen hadden een draagvermogen van 1350 ton. De tijd die men nodig had om naar binnen en er uit te kunnen varen bedroeg slechts 12 minuten, hetgeen zo’n 15 minuten sneller was dan bij de oude Schachtsluis.
Deze scheepslift werd in 2005 stilgelegd vanwege steeds weer terugkerende technische mankementen aan het 43 jaar oude techniek. Vooral het elektrische gedeelte was erg kwetsbaar. Tegen deze stillegging kwamen vanuit de bevolking protesten waarna er een vereniging werd opgericht met als doel om deze scheepslift te behouden.
Een groot aantal websites heb ik hier voor gebruikt of bekeken: Onderstaand vind u de links.
https://nl.wikipedia.org/wiki/Scheepslift_Henrichenburg
https://www.ruhrgebiet-industriekultur.de/schiffshebewerk-henrichenburg.html
http://www.medienwerkstatt-online.de/lws_wissen/vorlagen/showcard.php?id=318
http://www.czierpka.de/wassersport/reviere/ruhrgebiet/wasserstrassen/henrichenburg.html
https://www.komoot.de/highlight/442903
https://de.wikipedia.org/wiki/Schleusenpark_Waltr
https://www.lwl.org/westfaelische-geschichte/portal/Internet/finde/langDatensatz.php?urlID=354&url_tabelle=tab_medien
https://www.womoknipser.de/2016/01/schleusenpark-waltrop.html
https://www.route-industriekultur.ruhr/themenrouten/14-kanaele-und-schifffahrt.html
https://www.waz.de/staedte/vest/schiffhebewerk-als-ikone-der-industriekultur-id3951866.html
http://www.skipperguide.de/wiki/Rhein-Herne-Kanal
https://kanaleninnederland.nl/buitenland/duitsland/scheepslift-henrichenburg/
Die Kanalstufe Henrichenburg im Wandel der Zeit
kanalenstufe Henrichenburg medienwerkstadt
https://www.ruhr-guide.de/kultur/museen-im-revier/altes-schiffshebewerk-henrichenburg-in-waltrop
Schiffshebewerk Henrichenburg Geschichte
Abonneren op:
Reacties (Atom)














