Schleusenpark Waltrop

Bij Waltrop in Duitsland ligt een groot sluizencomplex met maar liefst 4 sluizen en scheepsliften waarvan twee al lange tijd niet meer in gebruik zijn. De oudste van die sluizen/scheepsliften is een Schiffshebewerk  Henrichenburg welke gebouwd is in 90er jaren van de 19^e eeuw en officieel op 11 augustus 1899 geopend werd door Kaiser Wilhelm II samen met het nieuw gegraven Dortmund-Emskanal, welke heel erg belangrijk waren voor de ontwikkeling van het Rührgebiet en transport van de daar gewonnen delfstoffen (kolen). 

Schleusenpark Waltrop  Foto MBC Lünen

Schleusenpark Waltrop is een knooppunt van een groot aantal vaarwegen ten noorden van het Ruhrgebied, zo’n 15 km van Dortmund en net ten zuiden van de stad Datteln. Daar komen drie kanalen direct  bij elkaar: Het Rhein-Herne-Kanal vanuit Duisburg, het Datteln-Hamm-Kanal van uit Hamm en het Dortmund-Ems-Kanal welke Meppen en Dortmund met elkaar verbind. Enige kilometers noordelijk is er nog een zijtak, het Wesel-Datteln-Kanal die de rivier de Wesel met het Ruhrgebiet verbindt.

Wasserstraßen Schleusenpark Waltrop  kaart WSA Duisburg

Op dat knooppunt verrees in de 90er jaren van de 19^e eeuw een “Schiffshebewerk” die nu een industrieel monument is. In 1970 werd de scheepslift buiten gebruik gezet en verviel daarna, doordat er geen onderhoud meer aan die lift werd gepleegd tot een ruïne. Dat duurde totdat het Landschaftsverband Westfalen-Lippe (LWL) die lift 1979 overnam, restaureerde en er een ingerichte LWL-Industriemuseum van maakte.

Direct bij de oude scheepslift is een kleine maar mooie museum die men kan bezichtigen. Hier kunnen bezoekers een indruk krijgen van een inkijk in de techniek van die scheepslift. Maar ook kan men de lift zelf bezoeken en van alle kanten die oude monumentale bouwwerk gaan bewonderen. Vooral de beiden markante torens van die scheepslift met de karakteristieke Kogels boven op de torenspitsen vallen gelijk op met daarnaast een trappenhuis en loopbrug welke men kan betreden. Zodoende kan men boven op de scheepslift een indruk krijgen van deze enorme stalen kolos en bovendien van het mooie uitzicht over de omgeving genieten. Daarnaast kan men deze scheepslift ook nog eens meer detaillistisch gaan bekijken; niet alleen boven op de lift, maar ook onder in de trog is er heel wat te zien. Maar ook in het “buitengebied” valt er heel veel te zien en te beleven. Daar kan men genieten van de  Thema van de Binnenvaart met  enige bijzondere stoomschepen, een scheepswerf, of nagebouwde kade. Ook is daar een oude hefbrug te bewonderen. Informatietafels geven informatie over de verschillende objecten.

Vlakbij, op loopafstand van de scheepslift hebben wij ook nog de Alte Schachtsleuse bezocht. Met de bouw van die sluis is in 1908 begonnen omdat de scheepslift het inmiddels toegenomen scheepvaart niet goed meer aan kon. Bovendien was men druk aan het graven van het Rhein-Hernekanal  welke gelijktijdig in 1914 in gebruik werden genomen. De toen nieuwe sluis had aan beide zijden spaarbekken, 5 aan iedere zijde dus 10 in totaal. Het was de eerste sluis in Duitsland die gebruik maakte van spaarbekkens. De lengte van de sluis was 95 m terwijl de kamerbreedte 10 m bedroeg. De diepgang was 2,50 m. en daardoor konden schepen met een laadvermogen tot 1000 ton van die sluis gebruik maken. Komend vanuit Datteln moesten de schepen door een tunnel varen om in de sluis te komen om vervolgens zo’n 15 meter omhoog gelift te worden tot het hogere niveau van het Dortmund-Emskanal naar Dortmund. Het duurde ongeveer 30 minuten voordat een schip weer verder kon varen. In 1989 werd deze sluis gesloten en droog gelegd. Nu is er een wandelpad door de sluis waarbij men de bodem, iets heeft opgehoogd dan de oorspronkelijke bodem van deze sluis en kan men zodoende zo onder het hoofdgebouw doorlopen.

Vanaf 1985 tot 1989 werd een nieuwe, 190 Meter lange en 12 meter brede en 4 meter diepe sluis voor schepen tot 2.300 ton en duwbakken tot zo’n 3.600 ton gebouwd. Deze sluis is met aan één zijde 2 spaarbekken  uitgerust, waardoor de noordelijke spaarbekken van de oude Schachtsluis verwijderd moesten worden. Deze sluis is nu nog steeds in gebruik.

Tussendoor werd er tussen 1959 en 1962 van de vorige eeuw een nieuwe scheepslift gebouwd en in 1962 ingewijd en geopend voor de scheepvaart. De liftbak waar de schepen in konden varen was afgestemd op het scheepstype Europaschip, hetgeen in 1955 door de Europese ministers van verkeer was afgesproken. De afmetingen van die bak waren dan 90 meter lang, breed 12meter en een diepgang van 3 meter. Die schepen hadden een draagvermogen van 1350 ton. De tijd die men nodig had om naar binnen en er uit te kunnen varen bedroeg slechts 12 minuten, hetgeen zo’n 15 minuten sneller was dan bij de oude Schachtsluis.

Deze scheepslift werd in 2005 stilgelegd vanwege steeds weer terugkerende technische mankementen aan het 43 jaar oude techniek. Vooral het elektrische gedeelte was erg kwetsbaar. Tegen deze stillegging kwamen vanuit de bevolking protesten waarna er een vereniging werd opgericht met als doel om deze scheepslift te behouden.

Een groot aantal websites heb ik hier voor gebruikt of bekeken: Onderstaand vind u de links.

https://nl.wikipedia.org/wiki/Scheepslift_Henrichenburg

https://www.ruhrgebiet-industriekultur.de/schiffshebewerk-henrichenburg.html

http://www.medienwerkstatt-online.de/lws_wissen/vorlagen/showcard.php?id=318

http://www.czierpka.de/wassersport/reviere/ruhrgebiet/wasserstrassen/henrichenburg.html

https://www.komoot.de/highlight/442903

https://de.wikipedia.org/wiki/Schleusenpark_Waltr

https://www.lwl.org/westfaelische-geschichte/portal/Internet/finde/langDatensatz.php?urlID=354&url_tabelle=tab_medien

https://www.womoknipser.de/2016/01/schleusenpark-waltrop.html

https://www.route-industriekultur.ruhr/themenrouten/14-kanaele-und-schifffahrt.html

https://www.waz.de/staedte/vest/schiffhebewerk-als-ikone-der-industriekultur-id3951866.html

http://www.skipperguide.de/wiki/Rhein-Herne-Kanal

https://kanaleninnederland.nl/buitenland/duitsland/scheepslift-henrichenburg/

Die Kanalstufe Henrichenburg im Wandel der Zeit

kanalenstufe Henrichenburg medienwerkstadt

https://www.ruhr-guide.de/kultur/museen-im-revier/altes-schiffshebewerk-henrichenburg-in-waltrop

Schiffshebewerk Henrichenburg Geschichte