zondag 5 juni 2016

Gleisrückenmachine im Tagebau

Hoe een machine rails opzij kan leggen

In mei ben ik samen met mijn partner naar de Lausitz geweest. Lausitz ligt zo'n beetje grofweg gezegd, tussen Berlijn, Dresden en de Duits-Poolse grens. Wij hadden daar onze (schitterende) vakantie geboekt en hebben daar veel van die oude centrales en brikettenfabrieken zijn al met de grond gelijk gemaakt, maar hier in Knappenrode is het complex voor een behoorlijk groot gedeelte bewaard gebleven. Er is daar dan ook van alles te zien.
Wie heeft er bijvoorbeeld ooit gehoord van een treinstel die spoorrails kan verleggen? Het is een Gleisrückmachine en die zie je in de Tagebau.   

                                Foto: Douwe Többen. Knappenrode mei 2016

Voor het verleggen van het spoor is dit apparaat van groot belang. Terwijl de voorwielen van dit treinstel op het “oude” traject staan komt de achterste wielen op het, al verlegde eindstuk van het spoor te staan. Daardoor staat de trein alsware al scheef op het spoor. Door dit verdraaibare gedeelte van de trein vast te zetten (vergrendelen) zal de trein, als die dan gaat rijden scheef op het spoor blijven staan. Zo trekt hij dan gedurende zijn rit alle rails, die aan elkaar zijn verbonden een stuk overzij. De machinist moet er wel voor zorgen dat de voorste wielen evenredig staan aan de achterste wielen.

                                Foto: Douwe Többen. Knappenrode mei 2016

                                Foto: Douwe Többen. Tagebau Nochten mei 2016

Dit is wat men dan ziet: de trein trekt alle rails zo een stuk opzij. Dat gebeurt op deze wijze doordat alle rails aan de zelfde biels vastzit maar wel zo dat de rail ten op zichtte van de biels scharnierbaar is. Wel is de rails zo gemaakt dat er alleen met lage of geringe snelheden er overheen gereden kan worden.


                                Foto: Douwe Többen. Tagebau Nochten mei 2016         

Als de rails (bijna) op zijn plek ligt wordt er aan de zijkant van Gleisrückmachine een lange stang gemonteerd met daaraan een rood-witte plaat waarbij de onderzijde precies over de rails valt. Op die manier komt de rails op de juiste afstand van elkaar te liggen. Dat is weer heel belangrijk om ontsporingen van de Eimmerkettenbaggers of F60 te voorkomen.

                                Foto: Douwe Többen. Knappenrode mei 2016

Als de machinist klaar is met zijn werk rijdt hij de trein naar een plek waar twee grote bielzen liggen. De machinist laat nu zijn rupsbanden die gedurende de treinrit opgetrokken zitten onder het treinstel, zakken zodat die de trein als ware een stuk oplichten en daardoor vrij van de rails komt te staan.  Daarna verlaat het treinstel op zijn rupsbanden de rail zodat die vrijkomt voor het grote apparaat.

                                Foto: Douwe Többen Tagebau Welzow mei 2016

Dat apparaat kan de F60 zijn met één of twee Eimmerkettenbaggers die dan van het spoor gebruik kunnen maken. 

                                Foto: Douwe Többen. Tagebau Welzow april 2016 

Overigens,  weet dat die F 60 maar liefst zo'n 500 meter lang? En dat tussen de twee "stutsen", die op rails staan en ook nog eens kunnen rijden, een variabele afstand zit van 272 m tot 284 m? Onder ziet u de rechtse poot. En dat staat dus allemaal op die rails.

                                      Foto: Douwe Többen. Tagebau Nochten mei 2016

                                      Foto: Douwe Többen. Tagebau Nochten mei 2016 

Op deze foto is duidelijk te zien hoe dit apparaat op de rails staat.Dit is de Eimmerkettenbagger die aan weerszijden van de F60 staan en de afgegraven grond (Abraum) via die F60 naar de andere zijde van de groeve wordt getransporteerd.

                                Foto: Douwe Többen Tagebau Welzow, mei 2016

                                Foto: Douwe Többen. Tagebau Nochten mei 2016

Daar wordt die grond of Abraum naar toe getransporteerd. Dit is de linker poot die tenminste 272 meter van die rechtse poot verwijderd is. Het voorste en bovenste punt is dan nogmaals 190 meter verder. De F60 heeft 5 verschillende stort mogelijkheden: aan de zijkant via de schuin naar beneden lopende "armen" en in het schuin oplopende gedeelte ook nog eens drie, waarbij één in de punt zit. De grond valt via de armen terug in de groeve waaruit de kolen inmiddels zijn verwijderd. Op die manier wordt het talud weer net zo hoog als waar de F60 op staat. Dit is nodig omdat de rails aan die kant ter zijne tijd naar die kant opgeschoven moet worden om verder naar de kolen te kunnen graven. Zo beweegt de F60 en de baggers zich niet alleen via het spoor naar voren of naar achteren maar bewegen zij zich ook nog eens zijdelings. 

In vroegere tijden waren die baggers een stuk kleiner, getuige ons “oudje” in Knappenrode.


                                Foto: Douwe Többen. Knappenrode mei 2016