Turfstrooiselfabriek Griendtsveen.
Een object wat gelukkig niet in verval is geraakt is de Turfstrooiselfabriek in het Drentse Erica. Het is volledig gerestaureerd en voor het publiek toegankelijk. Wij zijn daar geweest als onderdeel van het Smalspoormuseum.
Het Griendtsveenmaatschappij nam in 1909 het verveningsgebied
over van de Drentsche Landontginningsmaatschappij, die tot die tijd actief was
geweest in het Amsterdamsche Veld, over van de heer LBJ Dommers. Het was hun bedoeling om van de bolster
en witveen niet als
brandstof maar het turfstrooisel te gebruiken voor tuin- en potgrond. Ook de
Purit, opgericht in 1919 in Klazienaveen, maakte volop gebruik van zwarte turf om
actieve kool te produceren. Dit gebeurd heden ten dage nog steeds, maar de
grondstof haalt men nu enerzijds door het verdwijnen van turfgebieden in Drenthe
en anderzijds door andere en verbeterde productieprocessen nu van elders.
Als klein jochie heb ik de turfwinning nog van nabij
meegemaakt. In Emmercompascuüm, gelegen aan de Duitse grens heb ik wel eens
gekeken hoe men daar aan het werk was en bovendien, ook wel een mee gereden op
zo’n treintje met al die kipwagonnetjes. In het Smalspoormuseum zijn deze treintjes
nog steeds te bewonderen.
De turf werd per spoor aangevoerd bij de fabriek en nadat
het als strooisel was verwerkt per schip afgevoerd. Dat was mogelijk omdat de z.g.
Fijnturfstrooiselfabriek aan het Dommerskanaal lag.
In 1983 werd de productie gestaakt en is de fabriek voor
grof turfstrooisel gesloopt. De fabriek voor het fijnturfstrooisel is bewaard
gebleven en is gerestaureerd en is nu als een rijksmonument erkend en bovendien
een uniek industrieel erfgoed. Het is de enigste turfstrooiselfabriek die in
Nederland is overgebleven. Ook de daarbij behorende remise is nu een monument.
Zie: turfstrooiselfabriek griendtsveen
turfstrooiselfabriek Erica
smalspoorcentrum Erica
wikipedia.org/wiki/Norit
